بیماری عروق کرونر چیست؟

قلب یکی از اعضای حیاتی بدن است که مانند پمپ عمل کرده و با ضربان های خود خون را در داخل شبکه عروق به جریان در می آورد. قلب توسط رگهایی خون رسانی و تغذیه می شود که به آن ها عروق کرونر می گویند. ممکن است عروق کرونر توسط عواملی مانند چربی خون، سیگار، پرفشاری خون و قند خون دجار آسیب شوند و به دنبال آن سلول های دفاعی و چربی خون در محل آسیب رسوب کرده و توده ای را تشکیل داده که باعث تنگی عروق یا گرفتگی رگ ها می شوند. در نتیجه هنگام افزایش فعالیت قلب، خون کافی به قلب نمی رسد و ممکن است فرد به درد قلبی یا اصطلاحاً آنژین صدری دچار شود. گاهی درصد گرفتگی آنقدر زیاد است که در حالت استراحت نیز خون کافی به قلب نمی رسد و فرد به درد قلبی دچار می شود. گاهی نیز وجود پلاکت ها یا توده ها باعث مسدود شدن جریان خون می شود و عملکرد آن قسمت قلب که توسط رگ خون رسانی می شود، متوقف شده و فرد به سکته یا حمله قلبی مبتلا می شود.

علایم بیماران مبتلا به مشکلات عروق کرونر

درد مبهم، احساس فشار و ناراحتی، سنگینی در وسط جناغ سینه، سفتی، فشردگی یا احساس خفگی، درد گاهی به طرف چپ قفسه سینه، دست چپ، پایین دو کتف، گردن، فک پایین و  بالای شکم کشیده می شود.

ممکن است درد با تنگی نفس، عرق سرد، تهوع، تپش قلب، خستگی مفرط، احساس سرگیجه و سبکی سر همراه باشد.معمولاً دردهای قلبی با فعالیت های بدنی یا فشار روحی تشدید می شود و گاهی حتی فرد در حالت استراحت درد دارد.

–  در افراد سالمند ممکن است درد قلبی به صورت تنگی نفس و یا فقط با یک حالت ضعف خود را نشان دهد.

– در بیماران دیابتی ممکن است درد قفسه سینه احساس نشود..

گاهی علائم خفیف و گاهی نیز ممکن است درد از بین برود و مجدداً شروع شود. در صورتیکه درد قلبی بیش از نیم ساعت به طول بیانجامد، احتمال سکته قلبی افزایش می یابد.

علایم سکته قلبی

درد شدید و ناگهانی در محل قلب، درد با عرق سرد، تنگی نفس، تهوع، استفراغ، سرگیجه، درد بیش از ۳۰ دقیقه و عدم کاهش قابل توجه شدت درد با قرص زیر زبانی.

البته همیشه همه موارد با هم رخ نمی دهد.

درد قلبی در چه موقعیت هایی بیشتر ایجاد می شود؟

فعالیتهای شدید مانند ورزش سنگین، بلند کردن اجسام سنگین و بغل کردن کودک، قدم زدن بر خلاف جریان شدید باد، قرار گرفتن در هوای بسیار سرد یا بسیار گرم، حمام کردن با آب داغ یا سرد، فشارهای عاطفی یا هیجانات روحی و اضطراب، پرخوری، فعالیت های جنسی.

علل بروز:

الف)علل غیر قابل کنترل شامل: افزایش سن، مذکر بودن، وجود سابقه فامیلی بیماری عروق قلب در اقوام درجه یک و یائسگی.

ب) علل قابل کنترل که افراد می توانند با حذف یا کنترل آنها، احتمال وقوع بیماری عروق کرونر را  کاهش دهند، شامل: فشار خون بالا، چربی خون بالا، دیابت، چاقی، عدم تحرک، مصرف سیگار و الکل، فشار روحی

راه های تشخیصی:

۱- معاینه توسط پزشک

۲- آزمایش خون: اندازه گیری قند و چربی

۳- نوار قلب    

۴- اکوکاردیوگرافی  

۵- اکو از راه مری   

۶- تست ورزش   

۷- اسکن قلب

۸- آنژیوگرافی که مطمئن ترین و دقیق ترین روش تشخیصی است.

هنگام بروز درد قفسه سینه یا سکته قلبی چه اقداماتی را باید انجام داد؟

۱-آرامش خود را حفظ کنید.

۲-از راه رفتن و فعالیت خودداری نمایید و در حالت خوابیده به پشت در حالیکه یک یا دو بالش را زیر سر خود می گذارید بخوابید. سپس تنفس عمیق داشته و تعداد نفس های خود را کم کنید.

۳-همیشه داروهای قلبی به خصوص قرص نیتروگلیسیرین زیر زبانی در دسترس باشد.

۴-در هنگام احساس درد قلبی از اسپری یا قرص نیتروگلیسیرین زیر زبانی در همان لحظه و در صورت عدم برطرف شدن علایم پس از پنج دقیقه و ده دقیقه  استفاده کنید.

۵-اگر پس از جمعاً ۲۰ – ۱۵ دقیقه از شروع درد و سه بار استفاده از قرص یا اسپری، باز هم علایم برطرف نشد فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

۶-ضروری است علاوه بر قرص های نیتروگلیسیرین یک قرص آسپیرین نیز جویده و با آب فرو دهید.

رعایت رژیم غذایی

  1. اجتناب از پرخوری
  2. وعده های غذایی بیشتر با حجم کم
  3. محدود کردن مصرف گوشت قرمز و مصرف چربی، دنبه و کره
  4.  مصرف حداقل هفته ای ۲ بار گوشت ماهی و مرغ
  5. مصرف شیر و لبنیات کم چرب، میوه ها و سبزیجات خام
  6. استفاده از غذاهای آب پز ، بخارپز و کبابی و اجتناب از  غذاهای سرخ کردنی
  7. کاهش مصرف زرده تخم مرغ به دو بار در هفته
  8. استفاده از نان سبوس دار و نان جو
  9. پرهیز از مصرف تنقلات شور، شیرین، چرب و نوشابه های گازدار و شیرینی خامه ای و چرب.

در ضمن ورزش و نرمش منظم شامل روزانه حداقل نیم ساعت پیاده روی در کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی موثر است.

بخش آموزش

زمستان ۱۳۹۰